Faiz Ahmed Faiz – Hum Log

दिल के ऐवाँ में लिए गुमशुदा शम्मा’ओं की क़तार
नूरे-ख़ुर्शीद से सहमे हुए, उकताए हुए
हुस्ने-महबूब के सइयाल तसव्वुर की तरह
अपनी तारीकी को भींचे हुए, लिपटाए हुए
ग़ायते सूद-ओ-ज़ियाँ, सूरते आग़ाज़-ओ-मआल
वही बेसूद तजस्सुस, वही बेक़ार सवाल
मुज़महिल, सा’अते-इमरोज़ की बेरंगी से
यादे माज़ी से ग़मीं , दहशते-फर्दा से निढाल
तिश्ना अफ़्कार, जो तस्कीन नहीं पाते हैं
सोख़्ता अश्क जो आँखों में नहीं आते हैं
इक कड़ा दर्द कि जो गीत में ढलता ही नहीं
दिल के तारीक शिगाफ़ों से निकलता ही नहीं
और इक उलझी हुई मोहूम-सी दरमाँ की तलाश
दश्त-ओ-ज़िंदाँ की हवस, चाक-गिरेबाँ की तलाश

(गुलशुदा=बुझी हुई, नूरे-ख़ुर्शीद=चाँद की रौशनी,
सइयाल तसव्वुर=तरल कल्पना, ग़ायते सूद-ओ-ज़ियाँ=
लाभ हानि का कारन, सूरते आग़ाज़-ओ-मआल=आदि-अंत
का स्वरूप, बेसूद तजस्सुस =फ़िज़ूल की उतसुकता,
साअते-इमरोज़=आज के पल, दहशते-फर्दा=कल
का डर, तिश्ना अफ़्कार=प्यारे विचार, तस्कीन=संतोष,
तारीक शिगाफ़ों=अंधी दराड़ें, दरमाँ=ढारस, दश्त-ओ-ज़िंदाँ=
जंगल और जेल)

Punjabi Translation

ਦਿਲ ਕੇ ਐਵਾਂ ਮੇਂ ਲੀਯੇ ਗੁਲਸ਼ੁਦਾ ਸ਼ਮਓਂ ਕੀ ਕਤਾਰ
ਨੂਰੇ-ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਸੇ ਸਹਮੇ ਹੁਏ ਉਕਤਾਏ ਹੁਏ
ਹੁਸਨੇ-ਮਹਬੂਬ ਕੇ ਸੱਯਾਲ ਤਸੱਵੁਰ ਕੀ ਤਰਹ
ਅਪਨੀ ਤਾਰੀਕੀ ਕੋ ਭੀਂਚੇ ਹੁਏ, ਲਿਪਟਾਯੇ ਹੁਏ

ਗ਼ਾਯਤੇ-ਸੂਦੋ-ਜ਼ਿਯਾਂ ਸੂਰਤੇ-ਆਗ਼ਾਜ਼ੋ-ਮਆਲ
ਵਹੀ ਬੇਸੂਦ ਤਜੱਸੁਸ ਵਹੀ ਬੇਕਾਰ ਸਵਾਲ
ਮੁਜ਼ਮਹਿਲ ਸਾਅਤੇ-ਇਮਰੋਜ਼ ਕੀ ਬੇਰੰਗੀ ਸੇ
ਯਾਦੇ-ਮਾਜ਼ੀ ਸੇ ਗ਼ਮੀਂ ਦਹਸ਼ਤੇ-ਫ਼ਰਦਾ ਸੇ ਨਿਢਾਲ

ਤਸ਼ਨਾ ਅਫ਼ਕਾਰ ਜੋ ਤਸਕੀਨ ਨਹੀਂ ਪਾਤੇ ਹੈਂ
ਸੋਖ਼ਤਾ ਅਸ਼ਕ ਜੋ ਆਂਖੋਂ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਆਤੇ ਹੈਂ
ਇਕ ਕੜਾ ਦਰਦ ਕਿ ਜੋ ਗੀਤ ਮੇਂ ਢਲਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਦਿਲ ਕੇ ਤਾਰੀਕ ਸ਼ਿਗਾਫੋਂ ਸੇ ਨਿਕਲਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਔਰ ਇਕ ਉਲਝੀ ਹੁਈ ਮੌਹੂਮ-ਸੀ ਦਰਮਾਂ ਕੀ ਤਲਾਸ਼
ਦਸ਼ਤੋ-ਜ਼ਿੰਦਾਂ ਕੀ ਹਵਸ, ਚਾਕੇ-ਗਰੇਬਾਂ ਕੀ ਤਲਾਸ਼

(ਗੁਲਸ਼ੁਦਾ=ਬੁਝੀ ਹੋਈ, ਨੂਰੇ-ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ=ਚੰਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ,
ਸੱਯਾਲ ਤਸੱਵੁਰ=ਤਰਲ ਕਲਪਣਾ, ਗ਼ਾਯਤੇ-ਸੂਦੋ-ਜ਼ਿਯਾਂ=
ਲਾਭ ਹਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸੂਰਤੇ-ਆਗ਼ਾਜ਼ੋ-ਮਆਲ=ਆਦਿ-
ਅੰਤ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਬੇਸੂਦ ਤਜੱਸੁਸ=ਫ਼ਜੂਲ ਦੀ aੇਤਸੁਕਤਾ,
ਸਾਅਤੇ-ਇਮਰੋਜ਼=ਅੱਜ ਦੇ ਪਲ, ਦਹਸ਼ਤੇ-ਫ਼ਰਦਾ=ਭਵਿਖ
ਦਾ ਡਰ, ਤਸ਼ਨਾ ਅਫ਼ਕਾਰ=ਪਿਆਰੇ ਵਿਚਾਰ, ਤਸਕੀਨ=
ਸੰਤੋਖ, ਤਾਰੀਕ ਸ਼ਿਗਾਫੋਂ=ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਦਰਾੜਾਂ, ਦਰਮਾਂ=
ਢਾਰਸ, ਦਸ਼ਤੋ-ਜ਼ਿੰਦਾਂ=ਜੰਗਲ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ)