Faiz Ahmed Faiz – Iqbal

आया हमारे देस में इक ख़ुशनवा फ़कीर
आया और अपनी धुन में ग़ज़लख़वां गुज़र गया
सुनसान राहें ख़ल्क से आबाद हो गईं
वीरान मयकदों का नसीबा संवर गया
थीं चन्द ही निगाहें जो उस तक पहुंच सकीं
पर उसका गीत सबके दिलों में उतर गया

अब दूर जा चुका है वो शाहे-गदानुमा
और फिर से अपने देस की राहें उदास हैं
चन्द इक को याद है कोई उसकी अदा-ए-ख़ास
दो इक निगाहें चन्द अज़ीज़ों के पास हैं
पर उसका गीत सबके दिलों में मुकीम है
और उसकी लय से सैंकड़ों लज़्ज़तशनास हैं

इस गीत के तमाम महासिन हैं ला-ज़वाल
इसका वफ़ूर, इसका ख़रोश इसका सोज़ो-साज़
ये गीत मिसले-शोला-ए-जव्वाल: तुन्दो-तेज़
इसकी लपक से बादे-फ़ना का जिगर गुदाज़
जैसे चिराग़ वहशते-सरसर से बे-ख़तर
या शमए-बज़म सुबह की आमद से बे-ख़बर

(ख़ुशनवा=मीठा बोलने वाला, शाहे-गदानुमा=
ग़रीब जैसा राजा, महासिन=सुन्दरता, वफ़ूर=
अधिक होना, खरोश=उत्साह)

Punjabi Tranlation

ਆਯਾ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ ਮੇਂ ਇਕ ਖ਼ੁਸ਼ਨਵਾ ਫ਼ਕੀਰ
ਆਯਾ ਔਰ ਅਪਨੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਗ਼ਜ਼ਲਖ਼ਵਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਯਾ
ਸੁਨਸਾਨ ਰਾਹੇਂ ਖ਼ਲਕ ਸੇ ਆਬਾਦ ਹੋ ਗਈਂ
ਵੀਰਾਨ ਮਯਕਦੋਂ ਕਾ ਨਸੀਬਾ ਸੰਵਰ ਗਯਾ
ਥੀਂ ਚੰਦ ਹੀ ਨਿਗਾਹੇਂ ਜੋ ਉਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀਂ
ਪਰ ਉਸਕਾ ਗੀਤ ਸਬਕੇ ਦਿਲੋਂ ਮੇਂ ਉਤਰ ਗਯਾ

ਅਬ ਦੂਰ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹੈ ਵੋ ਸ਼ਾਹੇ-ਗਦਾਨੁਮਾ
ਔਰ ਫਿਰ ਸੇ ਅਪਨੇ ਦੇਸ ਕੀ ਰਾਹੇਂ ਉਦਾਸ ਹੈਂ
ਚੰਦ ਇਕ ਕੋ ਯਾਦ ਹੈ ਕੋਈ ਉਸਕੀ ਅਦਾ-ਏ-ਖ਼ਾਸ
ਦੋ ਇਕ ਨਿਗਾਹੇਂ ਚੰਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ੋਂ ਕੇ ਪਾਸ ਹੈਂ
ਪਰ ਉਸਕਾ ਗੀਤ ਸਬਕੇ ਦਿਲੋਂ ਮੇਂ ਮੁਕੀਮ ਹੈ
ਔਰ ਉਸਕੀ ਲਯ ਸੇ ਸੈਂਕੜੋਂ ਲੱਜ਼ਤਸ਼ਨਾਸ ਹੈਂ

ਇਸ ਗੀਤ ਕੇ ਤਮਾਮ ਮਹਾਸਿਨ ਹੈਂ ਲਾ-ਜ਼ਵਾਲ
ਇਸਕਾ ਵਫ਼ੂਰ, ਇਸਕਾ ਖ਼ਰੋਸ਼ ਇਸਕਾ ਸੋਜ਼ੋ-ਸਾਜ਼
ਯੇ ਗੀਤ ਮਿਸਲੇ-ਸ਼ੋਲਾ-ਏ-ਜੱਵਾਲ: ਤੁੰਦੋ-ਤੇਜ਼
ਇਸਕੀ ਲਪਕ ਸੇ ਬਾਦੇ-ਫ਼ਨਾ ਕਾ ਜਿਗਰ ਗੁਦਾਜ਼
ਜੈਸੇ ਚਿਰਾਗ਼ ਵਹਸ਼ਤੇ-ਸਰਸਰ ਸੇ ਬੇ-ਖ਼ਤਰ
ਯਾ ਸ਼ਮਏ-ਬਜ਼ਮ ਸੁਬਹ ਕੀ ਆਮਦ ਸੇ ਬੇ-ਖ਼ਬਰ

(ਖ਼ੁਸ਼ਨਵਾ=ਮਿੱਠਬੋਲੜਾ, ਸ਼ਾਹੇ-ਗਦਾਨੁਮਾ=ਗ਼ਰੀਬ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ,
ਮਹਾਸਿਨ=ਸੁੰਦਰਤਾਵਾਂ, ਵਫ਼ੂਰ=ਵੱਧ ਹੋਣਾ, ਖ਼ਰੋਸ਼=ਉਤਸਾਹ)