Faiz Ahmed Faiz – Kutte

ये गलियों के आवारा बेकार कुत्ते
कि बख़शा गया जिनको ज़ौके-गदाई
ज़माने की फिटकार सरमाया इनका
जहां-भर की धुतकार इनकी कमाई

न आराम शब को, न राहत सवेरे
ग़लाज़त में घर, नालियों में बसेरे
जो बिगड़ें तो इक दूसरे से लड़ा दो
ज़रा एक रोटी का टुकड़ा दिखा दो

ये हर एक की ठोकरें खाने वाले
ये फ़ाकों से उकता के मर जाने वाले
ये मज़लूम मख़लूक गर सर उठायें
तो इंसान सब सरकशी भूल जायें

ये चाहें तो दुनिया को अपना बना लें
ये आकायों की हड्डियां तक चबा लें
कोई इनको एहसासे-ज़िल्लत दिला दे
कोई इनकी सोयी हुयी दुम हिला दे

(ज़ौके-गदाई=भिक्षा मांगने की रुचि,
सरमाया=पूँजी, ग़लाज़त=गन्दगी,
मख़लूक=प्राणी, सरकशी=अहंकार,
आकायों=मालिकों की, ज़िल्लत=
अपमान)

Punjabi Translation

ਯੇ ਗਲੀਯੋਂ ਕੇ ਆਵਾਰਾ ਬੇਕਾਰ ਕੁੱਤੇ
ਕਿ ਬਖ਼ਸ਼ਾ ਗਯਾ ਜਿਨਕੋ ਜ਼ੌਕੇ-ਗਦਾਈ
ਜ਼ਮਾਨੇ ਕੀ ਫਿਟਕਾਰ ਸਰਮਾਯਾ ਇਨਕਾ
ਜਹਾਂ-ਭਰ ਕੀ ਧੁਤਕਾਰ ਇਨਕੀ ਕਮਾਈ

ਨ ਆਰਾਮ ਸ਼ਬ ਕੋ, ਨ ਰਾਹਤ ਸਵੇਰੇ
ਗ਼ਲਾਜ਼ਤ ਮੇਂ ਘਰ, ਨਾਲੀਯੋਂ ਮੇਂ ਬਸੇਰੇ
ਜੋ ਬਿਗੜੇਂ ਤੋ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਲੜਾ ਦੋ
ਜ਼ਰਾ ਏਕ ਰੋਟੀ ਕਾ ਟੁਕੜਾ ਦਿਖਾ ਦੋ

ਯੇ ਹਰ ਏਕ ਕੀ ਠੋਕਰੇਂ ਖਾਨੇ ਵਾਲੇ
ਯੇ ਫ਼ਾਕੋਂ ਸੇ ਉਕਤਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ
ਯੇ ਮਜ਼ਲੂਮ ਮਖ਼ਲੂਕ ਗਰ ਸਰ ਉਠਾਯੇਂ
ਤੋ ਇੰਸਾਨ ਸਬ ਸਰਕਸ਼ੀ ਭੂਲ ਜਾਯੇਂ

ਯੇ ਚਾਹੇਂ ਤੋ ਦੁਨੀਯਾਂ ਕੋ ਅਪਨਾ ਬਨਾ ਲੇਂ
ਯੇ ਆਕਾਓਂ ਕੀ ਹੱਡੀਯਾਂ ਤਕ ਚਬਾ ਲੇਂ
ਕੋਈ ਇਨਕੋ ਏਹਸਾਸੇ-ਜ਼ਿੱਲਤ ਦਿਲਾ ਦੇ
ਕੋਈ ਇਨਕੀ ਸੋਈ ਹੁਈ ਦੁਮ ਹਿਲਾ ਦੇ

(ਜ਼ੌਕੇ-ਗਦਾਈ=ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦੀ ਰੁਚੀ, ਸਰਮਾਯ:=ਪੂੰਜੀ,
ਗ਼ਲਾਜ਼ਤ=ਗੰਦਗੀ, ਮਖ਼ਲੂਕ=ਪ੍ਰਾਣੀ, ਸਰਕਸ਼ੀ=ਹੰਕਾਰ,
ਆਕਾਓਂ=ਮਾਲਿਕਾਂ ਦੀਆਂ, ਜ਼ਿੱਲਤ=ਅਪਮਾਨ)